لوزه سوم که به آن آدنوئید نیز گفته میشود، یک ساختار لنفاوی است که در قسمت پشت بینی و بالای گلو قرار دارد. این لوزه نقش مهمی در سیستم ایمنی بدن دارد و به ویژه در کودکان به عنوان اولین خط دفاعی در برابر میکروبها عمل میکند.
این عضو به بدن کمک میکند تا عفونتهای ناشی از ویروسها و باکتریها را تشخیص داده و مقابله کند. این عضو معمولاً در دوران کودکی بزرگتر است، اما در سنین بزرگسالی به تدریج کوچک میشود و معمولاً از بین میرود. در حالی که لوزهها در دو طرف گلو قرار دارند، لوزه سوم در قسمت بالای حلق قرار دارد و بیشتر در هنگام ابتلا به بیماریهای تنفسی و عفونتهای گلو قابل توجه است.
در این راهنما از وبسایت دکتر صحبت رضایی متخصص گوش، حلق و بینی، به صورت کاربردی درباره لوزه سوم چیست، محل لوزه سوم، علائم لوزه سوم در کودکان و بزرگسالان، روشهای تشخیص (آندوسکوپی/گرافی) و درمان صحبت میکنیم تا سریع به پاسخ برسید.
همچنین جهت دریافت مشاوره میتوانید فرم زیر را تکمیل کنید تا با شما تماس بگیریم.
"*"فیلدهای ضروری را نشان می دهد
لوزه سوم (آدنوئید) چیست و کجاست؟
لوزه سوم یا آدنوئید بافت لنفاوی پشت بینی و بالای حلق (نازوفارنکس) است؛ درست بالای کام نرم و مجاور دهانههای شیپورِ استاش قرار دارد و از دهان دیده نمیشود. کار اصلیاش دفاع ایمنی در کودکی است و معمولاً با افزایش سن کوچک میشود. وقتی این بافت بزرگ شود، میتواند باعث گرفتگی بینی، خرخر شبانه، ترشحات پشت حلق و حتی مشکلات گوش میانی شود.
شکل و محل قرارگیری لوزه سوم (آدنوئید) در نازوفارنکس
محل قرارگیری لوزه سوم (آدنوئید) و نقش آن
محل لوزه سوم پشت بینی و بالای گلو است. این بافت در کودکان فعالتر است و مانند فیلتر، میکروبهای ورودی از بینی را شناسایی و به سیستم ایمنی گزارش میدهد. در بزرگسالی معمولاً کوچک میشود، اما در برخی افراد همچنان میتواند مشکلساز باشد.
علائم لوزه سوم در کودکان
- گرفتگی بینی و تنفس دهانی، بهویژه هنگام خواب
- خرخر شبانه، بیداری مکرر، احتمال آپنه خواب
- ترشحات پشت حلق، سرفه مزمن
- عفونتهای مکرر گوش یا کاهش شنوایی (اوتیت سروز)
- تغییر رزونانس صدا (تودماغی صحبتکردن)
اگر فرزندتان این علائم را دارد، برای تشخیص دقیق به بهترین جراح لوزه کودکان در کرمانشاه مراجعه کنید. دکتر صحبت رضایی با تجربه در تشخیص و درمان آدنوئید کودکان فعالیت دارد.
علائم لوزه سوم در بزرگسالان
- گرفتگی مزمن بینی و تنفس دهانی
- خرخر شبانه، خواب بیکیفیت و خستگی روزانه
- ترشحات پشت بینی، گلودرد یا بوی بد دهان
- احساس فشار گوش یا عفونتهای گوش میانی تکرارشونده
- کاهش بویایی در برخی موارد
بزرگشدن لوزه سوم در بزرگسالان معمولاً ناشی از التهاب مزمن یا عفونتهای مکرر است و در صورت تداوم علائم، درمان دارویی یا جراحی مطرح میشود.
درباره مزیتهای جراحی، این مطلب را ببینید: فواید برداشتن لوزه.
لوزه سوم کجاست؟
«آدنوئید در نازوفارنکس یعنی پشت بینی و بالای کام نرم قرار دارد؛ کنار دهانههای شیپورِ استاش و از دهان قابل مشاهده نیست.»
تشخیص لوزه سوم: آندوسکوپی و گرافی
استاندارد طلایی تشخیص، آندوسکوپی بینی–حلق است. در برخی شرایط برای ارزیابی تکمیلی از رادیوگرافی لترال گردن یا سیتیاسکن استفاده میشود. در صورت درگیری گوش، ادیومتری هم درخواست میشود.
| روش | مزیت | محدودیت |
|---|---|---|
| آندوسکوپی بینی–حلق | دید مستقیم، ارزیابی اندازه و انسداد | نیاز به ابزار و همکاری بیمار |
| رادیوگرافی لترال گردن (گرافی آدنوئید) | در دسترس، ارزیابی نسبی سایز | دقت کمتر از اندوسکوپی، وابسته به تکنیک |
| ادیومتری/تیمپانومتری | بررسی تاثیر روی گوش میانی و شنوایی | تشخیصی غیرمستقیم |
نمای شماتیک بزرگشدن آدنوئید در کودکان
درمان لوزه سوم در کودکان: غیرجراحی تا آدنوتومی
- درمانهای غیرجراحی: اسپری استروئید بینی در موارد آلرژیک، مدیریت عفونتها، شستوشوی بینی، پیگیری منظم.
- جراحی (آدنوتومی): وقتی انسداد بینی، خرخر/آپنه خواب یا عفونت گوش مکرر ادامهدار باشد. معمولاً سرپایی و با ریکاوری کوتاه انجام میشود.
برای آشنایی با سن مناسب و مراقبتها این مطلب راهنما را ببینید:
جراحی لوزه برای بزرگسالان و کودکان: بهترین سن و مراقبتها.
درمان لوزه سوم در بزرگسالان
در بزرگسالان ابتدا درمان دارویی و کنترل عوامل زمینهای انجام میشود. در صورت باقیماندن گرفتگی بینی، خرخر یا مشکلات گوش، برداشتن آدنوئید میتواند راهکار قطعی باشد و معمولاً سرپایی انجام میشود.
علائم آدنوئید بزرگ در بزرگسالان
عوارض بیتوجهی به لوزه سوم بزرگ
- اوتیت سروز و کاهش شنوایی
- خرخر و آپنه خواب با افت کیفیت زندگی
- اختلال تکلم/رزونانس و مشکلات رشد فک در کودکان
پیشگیری و مراقبت
- درمان بهموقع عفونتهای تنفسی و آلرژی
- شستوشوی بینی و بهداشت تنفسی
- پیگیری با متخصص در صورت خرخر، گرفتگی مزمن یا عفونت گوش
سخن پایانی
اگر با علائم آدنوئید مانند گرفتگی بینی، خرخر یا عفونتهای گوش درگیر هستید، معاینه توسط متخصص ENT ضروری است. دکتر صحبت رضایی، متخصص ENT در کرمانشاه با تجربه در تشخیص و درمان آدنوئید در کودکان و بزرگسالان آماده ارزیابی دقیق و ارائه بهترین برنامه درمانی است.
جهت دریافت مشاوره جراحی لوزه، فرم زیر را تکمیل کنید تا با شما تماس بگیریم.
"*"فیلدهای ضروری را نشان می دهد
مطالب مفید:
سوالات متداول
در ادامه به پاسخ برخی از سوالات متداول در مورد آدنوئید توسط دکتر رضایی خواهیم پرداخت، شما هم اگر سوالی دارید در قسمت نظرات سوال خود را بپرسید.
1) از کجا بفهمیم لوزه سوم داریم؟
علائم کلیدی شامل گرفتگی مداوم بینی، تنفس دهانی، خرخر شبانه و عفونت گوشهای تکرارشونده است. تشخیص قطعی با معاینه و آندوسکوپی توسط متخصص انجام میشود.
2) لوزه سوم در چند سالگی از بین میرود؟
در اغلب کودکان بین ۷ تا ۱۰ سالگی کوچکتر میشود، اما در برخی باقی میماند و نیاز به ارزیابی دارد.
3) کار آدنوئید چیست؟
دفاع در برابر عوامل عفونی ورودی از بینی؛ این عملکرد در کودکی برجستهتر است.
4) آیا لوزه سوم باعث گرفتگی بینی میشود؟
بله؛ بزرگشدن آدنوئید میتواند مسیر هوایی پشت بینی را تنگ کند و باعث گرفتگی و تنفس دهانی شود.
5) عمل آدنوئید در بزرگسالان چگونه است و آیا درد دارد؟
آدنوتومی معمولاً سرپایی و با بیهوشی انجام میشود؛ درد پس از عمل خفیف و با مسکن کنترل میگردد.
نظرات (2)
عبید
سلام
من 48سال سن دارم ، حدود سە سال پیش بعد از یە گلو درد شدید کە دو روز طول کشید ، متوجە خون در خلت و بزاق گلو و تورم در پشت زبان کوچک قسمت کام نرم شدم ، با هر بار خالی کردن خلت گلو با مقداری خون همرا بود و بە طور مداوم تا سە ماە طول کشید ، و هنگام خواب بە علت تنفس از راه دهان ، کل دهانم خشک میشد و شبها یک لیوان اب کنار بسترم می گذاشتم ، هر وقت بیدار میشدم مقداری دهانم رو مرطوب میکردم در ضمن هیچگونە دردی هم نداشتم بە جز خون در خلت و خرناس کشیدن و خشک شدن دهان و مقداری تغییر نت صدا …
بعداز سە ماە خون قط شد ، و نزدیک یک سال و شش ماە هیچ خبری از خون در خلت نبود ، باز شروع شد و مث دفعە قبل طول کشید و دوبارە قط شد ،
ایا لوزە سوم هست؟
بابت راهنمایی ممنونم جناب دکتر…
admin site
سلام وقت شما بخیر
با توجه به سن ۴۸ سال و علائم شما، احتمال اینکه مشکل صرفاً «لوزه سوم» باشد بسیار کم است، چون این بافت معمولاً در بزرگسالی تحلیل میرود. خون مکرر در خلط، تورم پشت زبان کوچک، خشکی دهان و خرخر شبانه میتواند ناشی از التهاب مزمن حلق یا سینوسها، ضایعات عروقی یا حتی تودههای خوشخیم و نادر بدخیم در نازوفارنکس باشد. توصیه میکنم سریعاً به متخصص گوشحلقوبینی مراجعه کرده و با آندوسکوپی بینی–حلق و در صورت لزوم تصویربرداری، علت دقیق بررسی و درمان شود.